028 7307 3579

HotLine

Ngôn ngữ

SENLAW Legal Brief | Tuần 3

CHECKLIST NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN THỐNG NHẤT TRONG THỎA THUẬN GÓP VỐN VÀ LIÊN DOANH

Trước khi ký thỏa thuận góp vốn hoặc liên doanh, các bên nên kiểm tra mỗi quyền quản trị qua bốn câu hỏi:

  1. Quyền đó được xác lập trên cơ sở nào?

  2. Ai có trách nhiệm thực hiện?

  3. Quyền được vận hành theo thủ tục nào?

  4. Điều gì xảy ra nếu quyền không được thực hiện hoặc các bên không đạt được thống nhất?

Checklist dưới đây tập trung vào trường hợp đầu tư thông qua công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên hoặc công ty cổ phần. Nếu các bên hợp tác theo hợp đồng mà không thành lập tổ chức kinh tế, cơ chế điều phối, phân quyền và trách nhiệm cần được thiết kế riêng theo tính chất của quan hệ hợp tác.

1. QUYỀN BIỂU QUYẾT ĐÃ ĐƯỢC KIỂM TRA TRÊN ĐÚNG CƠ SỞ CHƯA?

Xác định điều kiện họp và nguyên tắc tính phiếu

Cần làm rõ:

  • Điều kiện tiến hành cuộc họp lần đầu và các cuộc họp tiếp theo;

  • Tỷ lệ tán thành đối với từng nhóm quyết định;

  • Mẫu số dùng để tính tỷ lệ biểu quyết;

  • Sự khác biệt giữa họp trực tiếp, họp trực tuyến và lấy ý kiến bằng văn bản;

  • Hệ quả khi một bên tham dự, vắng mặt hoặc không biểu quyết.

Kiểm tra loại hình doanh nghiệp và loại cổ phần

Cơ chế biểu quyết của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên và công ty cổ phần không giống nhau. Đối với công ty cổ phần, cần kiểm tra thêm quyền biểu quyết gắn với từng loại cổ phần.

Không nên kết luận một tỷ lệ sở hữu đương nhiên tạo ra quyền chi phối hoặc quyền ngăn cản quyết định nếu chưa kiểm tra đầy đủ cơ chế họp và biểu quyết.

Hồ sơ cần hoàn thiện

  • Điều lệ sau giao dịch;

  • Cơ cấu vốn và quyền biểu quyết;

  • Danh mục vấn đề thuộc thẩm quyền của từng cơ quan;

  • Bảng mô phỏng kết quả biểu quyết trong các trường hợp một bên tham dự, vắng mặt hoặc không tán thành.

2. QUYỀN ĐỀ CỬ CÓ DẪN ĐẾN ĐƯỢC KẾT QUẢ BỔ NHIỆM KHÔNG?

Phân biệt các tầng quyền hạn

Các bên cần tách bạch:

  • Quyền giới thiệu hoặc đề cử ứng viên;

  • Quyền bầu hoặc bổ nhiệm;

  • Quyền giao nhiệm vụ và phân cấp thẩm quyền;

  • Quyền miễn nhiệm, thay thế hoặc đề cử lại.

Việc một bên được đề cử nhân sự không đồng nghĩa ứng viên đó đương nhiên được bổ nhiệm.

Thống nhất quy trình nhân sự

Cần xác định:

  • Cơ quan hoặc người có thẩm quyền quyết định;

  • Tiêu chuẩn và điều kiện của ứng viên;

  • Tỷ lệ biểu quyết cần thiết;

  • Nhiệm kỳ và phạm vi công việc;

  • Cam kết của các bên về việc thực hiện quyền biểu quyết để triển khai cơ chế nhân sự đã thống nhất;

  • Cách xử lý khi ứng viên không đáp ứng điều kiện hoặc không còn thực hiện được nhiệm vụ.

Sau khi được bổ nhiệm, người quản lý phải thực hiện trách nhiệm đối với công ty theo pháp luật, điều lệ và thẩm quyền được giao, kể cả khi người đó do một nhà đầu tư đề cử.

Hồ sơ cần hoàn thiện

  • Điều khoản nhân sự trong thỏa thuận và điều lệ;

  • Nghị quyết hoặc quyết định triển khai;

  • Hợp đồng với người điều hành;

  • Quy chế phân quyền và thẩm quyền ký;

  • Cơ chế thay thế nhân sự.

3. NHỮNG VẤN ĐỀ NÀO CẦN SỰ CHẤP THUẬN RIÊNG?

Lập danh mục vấn đề cần kiểm soát

Các bên có thể cân nhắc yêu cầu chấp thuận trước đối với những vấn đề có ảnh hưởng đáng kể đến khoản đầu tư hoặc cấu trúc hợp tác, chẳng hạn:

  • Thay đổi ngành, nghề hoặc kế hoạch kinh doanh chủ yếu;

  • Phê duyệt hoặc thay đổi ngân sách;

  • Vay, cho vay hoặc cung cấp bảo lãnh vượt hạn mức;

  • Mua, bán hoặc định đoạt tài sản có giá trị lớn;

  • Phát hành thêm vốn hoặc tiếp nhận nhà đầu tư mới;

  • Giao dịch với người có liên quan;

  • Bổ nhiệm hoặc miễn nhiệm nhân sự quản lý chủ chốt;

  • Phân phối lợi nhuận, tổ chức lại hoặc chấm dứt hoạt động.

Mỗi vấn đề cần có hạn mức giá trị, nguyên tắc cộng gộp các giao dịch liên quan, bộ hồ sơ trình duyệt và thời hạn phản hồi.

Bảo đảm doanh nghiệp vẫn có thể vận hành

Danh mục vấn đề cần chấp thuận riêng không nên bao trùm toàn bộ hoạt động hằng ngày. Người điều hành cần được chủ động trong phạm vi ngân sách, kế hoạch kinh doanh và hạn mức đã được phê duyệt.

Nếu quyền chấp thuận được thiết kế quá rộng, cơ chế bảo vệ nhà đầu tư có thể trở thành điểm nghẽn trong hoạt động của doanh nghiệp.

Thể hiện quyền trong đúng văn bản

Cần đối chiếu thỏa thuận đầu tư với:

  • Điều lệ doanh nghiệp;

  • Thẩm quyền luật định của từng cơ quan;

  • Quy chế phân quyền;

  • Quy chế tài chính;

  • Văn bản ủy quyền và thẩm quyền ký.

Các bên cũng cần phân biệt nội dung chỉ ràng buộc những người ký thỏa thuận với nội dung phải được công ty hoặc cơ quan có thẩm quyền của công ty chấp thuận và triển khai.

Việc vi phạm giới hạn nội bộ không đương nhiên làm cho giao dịch với bên thứ ba mất hiệu lực. Hệ quả pháp lý phải được đánh giá theo từng trường hợp cụ thể.

4. QUYỀN TIẾP CẬN THÔNG TIN ĐÃ ĐỦ ĐỂ GIÁM SÁT KHOẢN ĐẦU TƯ CHƯA?

Kiểm tra quyền theo tư cách và tỷ lệ sở hữu

Cần xác định:

  • Quyền thông tin theo loại hình doanh nghiệp;

  • Ngưỡng sở hữu hoặc điều kiện tập hợp nhóm chủ sở hữu;

  • Phạm vi tài liệu được xem xét, tra cứu hoặc sao chụp;

  • Chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin.

Không nên gộp mọi quyền thông tin vào một cam kết chung như “được cung cấp đầy đủ tài liệu” mà không xác định phạm vi và cách thực hiện.

Thiết lập cơ chế báo cáo định kỳ

Thỏa thuận nên làm rõ:

  • Loại báo cáo phải cung cấp;

  • Kỳ số liệu và thời hạn gửi;

  • Người lập và người chịu trách nhiệm xác nhận;

  • Cơ chế giải trình hoặc kiểm tra khi số liệu chưa thống nhất;

  • Nghĩa vụ cảnh báo sớm đối với sự kiện bất thường;

  • Phương thức ghi nhận yêu cầu và phản hồi.

Các báo cáo có thể bao gồm dòng tiền, công nợ, ngân sách, tình hình thực hiện kế hoạch, giao dịch với người có liên quan và các nghĩa vụ tài chính quan trọng.

Bảo mật và sử dụng thông tin

Cần xác định mục đích sử dụng, phạm vi chia sẻ, thời hạn lưu giữ và trách nhiệm bảo mật, đặc biệt khi tài liệu chứa bí mật kinh doanh, dữ liệu cá nhân hoặc thông tin của khách hàng và đối tác.

Hồ sơ cần hoàn thiện

  • Danh mục báo cáo;

  • Biểu mẫu và lịch gửi định kỳ;

  • Đầu mối tiếp nhận;

  • Quy trình yêu cầu, phản hồi và giải trình;

  • Cam kết bảo mật và sử dụng thông tin.

5. GIAO DỊCH CÓ LỢI ÍCH LIÊN QUAN ĐÃ CÓ CƠ CHẾ KIỂM SOÁT RIÊNG CHƯA?

Xác định người có liên quan

Doanh nghiệp cần có cơ chế:

  • Xác định và cập nhật danh sách người có liên quan;

  • Ghi nhận thay đổi về chức danh quản lý, tỷ lệ sở hữu hoặc mối quan hệ có liên quan;

  • Yêu cầu người quản lý và chủ sở hữu kê khai, cập nhật thông tin theo quy định áp dụng.

Kiểm soát quá trình phê duyệt

Đối với mỗi giao dịch, cần xác định:

  • Người phải công bố lợi ích liên quan;

  • Người không được tham gia biểu quyết;

  • Cơ quan có thẩm quyền chấp thuận;

  • Ngưỡng giá trị và tỷ lệ biểu quyết;

  • Tài liệu chứng minh cơ sở giá và tính hợp lý thương mại;

  • Trình tự thông báo, xem xét và ban hành quyết định.

Cơ quan phê duyệt, ngưỡng giá trị và chủ thể không có quyền biểu quyết có thể khác nhau tùy loại hình doanh nghiệp, giá trị và tính chất của giao dịch. Vì vậy, không nên áp dụng một quy trình chung cho mọi trường hợp.

Hồ sơ cần hoàn thiện

  • Danh sách người có liên quan;

  • Văn bản công bố lợi ích;

  • Dự thảo giao dịch;

  • Tài liệu so sánh hoặc chứng minh cơ sở giá;

  • Biên bản họp và nghị quyết chấp thuận;

  • Hồ sơ thể hiện người có lợi ích liên quan không tham gia biểu quyết khi pháp luật yêu cầu.

6. VIỆC TĂNG VỐN VÀ PHÂN PHỐI LỢI ÍCH SẼ ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO ĐẾN CÁC BÊN?

Dự liệu các đợt huy động vốn tiếp theo

Các bên cần thống nhất:

  • Những trường hợp doanh nghiệp được yêu cầu bổ sung vốn;

  • Cơ quan quyết định và thời hạn thực hiện;

  • Quyền ưu tiên góp thêm vốn hoặc mua cổ phần;

  • Cách xác định giá và tỷ lệ phân bổ;

  • Hệ quả nếu một bên không tham gia;

  • Cơ chế xử lý khi một bên cung cấp vốn thay cho bên còn lại.

Cần mô phỏng tỷ lệ sở hữu và quyền biểu quyết sau mỗi kịch bản tăng vốn. Đồng thời, phải phân biệt nghĩa vụ góp vốn chưa hoàn thành với việc một bên không tham gia một đợt huy động vốn mới.

Xác định đúng bản chất khoản lợi ích được chi trả

Khoản tiền một bên dự kiến nhận có thể là:

  • Lợi nhuận được chia;

  • Cổ tức;

  • Phí dịch vụ;

  • Lãi hoặc khoản thanh toán nợ;

  • Giá chuyển nhượng phần vốn góp hoặc cổ phần.

Mỗi khoản có nguồn chi, điều kiện tài chính, thẩm quyền quyết định và hệ quả pháp lý khác nhau. Đối với lợi nhuận và cổ tức, cần kiểm tra riêng điều kiện phân phối theo loại hình doanh nghiệp và khả năng thanh toán sau khi chi trả.

Hồ sơ cần hoàn thiện

  • Kế hoạch huy động vốn;

  • Bảng mô phỏng tỷ lệ sở hữu sau từng phương án;

  • Nguyên tắc xử lý khi một bên không tham gia;

  • Phương án phân phối lợi nhuận hoặc trả cổ tức;

  • Các hợp đồng và quyết định triển khai tương ứng.

7. KHI PHÁT SINH BẤT ĐỒNG, VI PHẠM HOẶC BẾ TẮC, CƠ CHẾ NÀO ĐƯỢC ÁP DỤNG?

Phân loại nguyên nhân

Các bên cần phân biệt:

  • Thiếu thông tin hoặc chậm phối hợp;

  • Vi phạm nghĩa vụ đã cam kết;

  • Bất đồng về lựa chọn kinh doanh;

  • Bế tắc khiến cơ quan có thẩm quyền không thể ra quyết định.

Không phải mọi bất đồng đều là vi phạm. Việc xác định đúng nguyên nhân giúp lựa chọn cơ chế xử lý phù hợp.

Xây dựng trình tự xử lý

Có thể thiết kế các bước:

  1. Thông báo vấn đề và yêu cầu phản hồi hoặc khắc phục;

  2. Chuyển vấn đề lên người có thẩm quyền cao hơn của mỗi bên;

  3. Tham vấn chuyên gia độc lập hoặc tiến hành hòa giải;

  4. Áp dụng cơ chế mua lại, chuyển nhượng, thoái vốn hoặc chấm dứt hợp tác nếu bế tắc không được giải quyết.

Mỗi bước cần có thời hạn, đầu mối chịu trách nhiệm và điều kiện chuyển sang bước tiếp theo.

Duy trì hoạt động trong thời gian bế tắc

Cần xác định:

  • Hoạt động thiết yếu nào vẫn được tiếp tục;

  • Ngân sách hoặc kế hoạch nào tạm thời được áp dụng;

  • Người điều hành được quyết định trong phạm vi nào;

  • Khoản chi nào vẫn có thể thực hiện;

  • Vấn đề nào phải tạm dừng chờ thống nhất.

Phân biệt các biện pháp bảo vệ

Cần xác định đúng mục tiêu:

  • Yêu cầu tiếp tục thực hiện nghĩa vụ;

  • Yêu cầu bồi thường thiệt hại;

  • Yêu cầu xem xét hoặc hủy nghị quyết, quyết định của doanh nghiệp;

  • Áp dụng cơ chế giải quyết tranh chấp;

  • Chuyển nhượng vốn hoặc kết thúc quan hệ hợp tác.

Mỗi yêu cầu có chủ thể, căn cứ, thủ tục và thời hạn thực hiện riêng. Việc các bên tiếp tục thương lượng không tự động làm kéo dài những thời hạn này.

Hồ sơ cần hoàn thiện

  • Quy trình xử lý vi phạm và bế tắc;

  • Cơ chế chuyển cấp và thời hạn xử lý;

  • Phương án duy trì hoạt động;

  • Cơ chế giải quyết tranh chấp;

  • Phương án chuyển nhượng, mua lại hoặc thoái vốn;

  • Hệ thống lưu trữ tài liệu và chứng cứ.

BỐN TÌNH HUỐNG NÊN KIỂM TRA TRƯỚC KHI KÝ

Trước khi hoàn tất giao dịch, đội ngũ đàm phán nên giả lập ít nhất bốn tình huống sau:

1. Một bên vắng họp

Một bên không tham dự nhưng bên còn lại muốn thông qua khoản vay hoặc giao dịch có giá trị lớn.

2. Phát sinh xung đột lợi ích

Công ty dự kiến giao dịch với doanh nghiệp thuộc trường hợp người có liên quan của thành viên, cổ đông hoặc người quản lý.

3. Một bên không tham gia tăng vốn

Doanh nghiệp cần thêm vốn nhưng một nhà đầu tư không có khả năng hoặc không muốn tham gia đợt huy động mới.

4. Các bên rơi vào bế tắc

Các bên không thống nhất ngân sách hoặc kế hoạch kinh doanh của năm tiếp theo và cơ quan có thẩm quyền không thể thông qua quyết định.

Với mỗi tình huống, các bên phải trả lời được:

  1. Ai có quyền quyết định?

  2. Kết quả biểu quyết được tính như thế nào?

  3. Cần lập và phê duyệt những văn bản nào?

  4. Doanh nghiệp được tiếp tục hoạt động trong phạm vi nào?

  5. Quyền lợi và nghĩa vụ của mỗi bên sẽ thay đổi ra sao?

  6. Cơ chế xử lý tiếp theo là gì nếu các bên không đạt được thống nhất?

Nội dung nào chưa có câu trả lời rõ ràng chính là phần cần tiếp tục đàm phán và hoàn thiện trước khi ký.

KHUYẾN NGHỊ CỦA SENLAW

Một cơ chế quản trị phù hợp không chỉ cần ghi nhận quyền của mỗi bên mà còn phải bảo đảm các quyền đó có thể được thực hiện trong hoạt động hằng ngày.

Trước khi ký, doanh nghiệp nên đối chiếu thống nhất thỏa thuận đầu tư, điều lệ, quy chế phân quyền, cơ chế tài chính và các văn bản triển khai. Đồng thời, cần thử nghiệm cơ chế quản trị trong những tình huống bất lợi, thay vì chỉ xây dựng cho giai đoạn các bên đang đồng thuận.

Việc làm rõ từ đầu ai có quyền quyết định, quyết định được thông qua theo cách nào và doanh nghiệp sẽ tiếp tục hoạt động ra sao khi phát sinh bất đồng giúp các bên bảo vệ khoản đầu tư mà không làm mất khả năng vận hành của doanh nghiệp.

ĐỌC THÊM

Bài phân tích: Góp vốn và liên doanh: làm thế nào để quyền quản trị phù hợp với kỳ vọng của các bên?

Góc nhìn chuyên gia: Khi các bên đã thống nhất tỷ lệ góp vốn nhưng chưa thống nhất cách ra quyết định

 

CÔNG TY LUẬT TNHH SENLAW

Phòng P.108, Tòa nhà Master Building, 41–43 Trần Cao Vân, Phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh
Điện thoại: 028 7307 3579 | Email: luatsu@senlaw.vn | Website: senlaw.vn
LinkedIn SENLAW | Facebook SENLAW

 

Tin tức khác

“Tỷ lệ góp vốn cho biết mỗi bên sở hữu bao nhiêu, nhưng chưa trả lời đầy đủ ai được quyết định việc gì, trong điều kiện nào và doanh nghiệp sẽ vận hành ra sao khi các bên không cùng quan điểm.”

“Tỷ lệ sở hữu cho biết phần vốn mỗi nhà đầu tư nắm giữ, nhưng không tự xác định đầy đủ quyền quyết định, quyền giám sát và cơ chế bảo vệ lợi ích của họ trong doanh nghiệp.”

Checklist dưới đây hệ thống bảy nhóm vấn đề trọng tâm. Phạm vi hồ sơ thực tế cần được điều chỉnh theo hình thức đầu tư, ngành nghề, quy mô và đặc điểm của doanh nghiệp mục tiêu.

“Trước khi giao dịch hoàn tất, rủi ro còn có thể được xử lý bằng điều kiện, giá và cấu trúc thanh toán. Sau khi tiền đã được chuyển, nhà đầu tư phải dựa nhiều hơn vào quyền đã được xác lập, chứng cứ đang có và khả năng thực hiện nghĩa vụ của bên còn lại.”