Góc nhìn

Trong doanh nghiệp, pháp lý đôi khi bị xem là bộ phận làm chậm giao dịch khi đặt thêm câu hỏi hoặc đề nghị sửa những nội dung mà kinh doanh đã gần chốt với đối tác. Nhưng từ kinh nghiệm trực tiếp phụ trách pháp lý nội bộ, LS. Đặng Diệu Phương cho rằng vấn đề không nhất thiết nằm ở việc pháp lý quá thận trọng hay kinh doanh quá vội vàng. Khoảng cách thường xuất hiện khi hai bộ phận chưa đưa cơ hội,...

Không phải giao dịch nào cũng mang lại một phương án hoàn toàn có lợi cho doanh nghiệp. Kết quả đàm phán phụ thuộc vào vị thế của các bên, bối cảnh thương mại và nhiều yếu tố doanh nghiệp không thể kiểm soát.

Khung 10 nhóm nội dung trên giúp doanh nghiệp hạn chế bỏ sót các vấn đề trọng yếu, nhưng không thay thế việc đánh giá từng giao dịch cụ thể. Một điều khoản phù hợp với hợp đồng mua bán hàng hóa chưa chắc phù hợp với hợp đồng dịch vụ, chuyển giao công nghệ, phân phối, gia công hoặc giao dịch có yếu tố nước ngoài.

Trước khi chấp thuận bản cuối, doanh nghiệp có thể thử đặt mình vào một tình huống bất lợi nhưng hoàn toàn có khả năng xảy ra: hàng giao trễ, chất lượng bị phản đối, khách hàng không thanh toán, chi phí tăng mạnh, một bên muốn rút khỏi giao dịch hoặc người phụ trách không còn làm việc.

Rà soát pháp lý hợp đồng thương mại không chỉ nhằm kiểm tra hợp đồng có phù hợp với pháp luật hay không. Một bản rà soát có giá trị còn phải làm rõ các điều khoản có thống nhất với nhau, phản ánh đúng mục tiêu giao dịch và có thể thực hiện trong điều kiện vận hành thực tế của doanh nghiệp hay không.

Doanh nghiệp chưa cần bắt đầu bằng một hệ thống phức tạp. Một danh mục hợp đồng đầy đủ, đầu mối phụ trách rõ ràng, cơ chế theo dõi thời hạn và hồ sơ được cập nhật theo từng giao dịch đã có thể tạo ra khác biệt đáng kể. Khi những nền tảng này được thiết lập, doanh nghiệp không chỉ tìm được hợp đồng khi cần, mà còn biết hợp đồng đang được thực hiện đến đâu và vấn đề nào cần được xử lý.

Một hợp đồng chỉ thực sự được quản trị khi mỗi bộ phận làm đúng phần việc của mình, nhưng không làm việc tách rời. Đó cũng là nền tảng để quản trị hợp đồng trở thành một phần của hệ thống quản trị pháp lý, thay vì chỉ là công việc rà soát văn bản trước khi ký.

Đằng sau mỗi hợp đồng là một quyết định kinh doanh, nhiều cam kết phải thực hiện và sự phối hợp của nhiều bộ phận. Vì vậy, quản trị hợp đồng thương mại không thể chỉ dừng ở việc rà soát câu chữ và lưu bản hợp đồng sau khi ký.

Mục tiêu không phải để luật sư tham gia vào mọi công việc, mà để doanh nghiệp xác định rõ việc nào có thể tự xử lý, việc nào cần chuẩn hóa và thời điểm nào nên tham vấn pháp lý trước khi đưa ra quyết định.