Bảo vệ dữ liệu cá nhân tại Việt Nam: Doanh nghiệp cần biết gì trong năm 2026?

Dữ liệu cá nhân đang trở thành một trong những tài sản quan trọng nhất của nền kinh tế số — nhưng cũng là nguồn rủi ro pháp lý lớn nhất nếu doanh nghiệp không xử lý đúng quy định. Từ ngày 01/01/2026, khung pháp lý về bảo vệ dữ liệu cá nhân tại Việt Nam đã bước sang một giai đoạn mới, đòi hỏi mọi tổ chức, doanh nghiệp phải nhìn lại cách mình thu thập, lưu trữ và sử dụng thông tin cá nhân của khách hàng, người lao động và đối tác.

1. Khái niệm về bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dữ liệu cá nhân là bất kỳ thông tin nào gắn liền với một cá nhân được xác định hoặc có thể xác định được — từ họ tên, số điện thoại, email đến các dữ liệu nhạy cảm như thông tin sức khỏe, tài chính, sinh trắc học hay dữ liệu vị trí, v.v…. Bảo vệ dữ liệu cá nhân là tổng thể các biện pháp pháp lý, kỹ thuật và quản trị nhằm đảm bảo dữ liệu đó được thu thập, xử lý, lưu trữ và chia sẻ một cách hợp pháp, minh bạch, đúng mục đích và tôn trọng quyền của chủ thể dữ liệu.

Nói cách khác, trước hết đây là một vấn đề pháp lý: doanh nghiệp có nghĩa vụ chứng minh mình xử lý dữ liệu một cách hợp pháp, và cá nhân có quyền kiểm soát thông tin của chính mình; sau đó là vấn đề triển khai thực thi qua hệ thống công nghệ hay bảo mật và tư duy quản trị dữ liệu. 

2. Quy định pháp luật hiện hành

Ngày 26/6/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (Luật số 91/2025/QH15), chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Đây là văn bản luật đầu tiên ở cấp độ luật điều chỉnh toàn diện vấn đề này tại Việt Nam, đánh dấu bước chuyển quan trọng so với giai đoạn trước đây khi Nghị định 13/2023/NĐ-CP giữ vai trò chủ đạo.

Luật xác lập rõ các quyền dữ liệu cơ bản của cá nhân, bao gồm quyền được biết, quyền đồng ý, quyền truy cập, quyền chỉnh sửa, quyền rút lại sự đồng ý và — lần đầu tiên — quyền yêu cầu xóa dữ liệu cá nhân khỏi hệ thống của tổ chức, doanh nghiệp. Đồng thời, luật nghiêm cấm việc mua bán dữ liệu cá nhân dưới mọi hình thức, yêu cầu doanh nghiệp công khai chính sách xử lý dữ liệu, áp dụng biện pháp bảo mật phù hợp, và xóa dữ liệu khi hợp đồng chấm dứt — với các quy định đặc biệt chặt chẽ hơn đối với dữ liệu của trẻ em.

Nghị định 356/2025/NĐ-CP đã được ban hành vào ngày cuối cùng của năm 2025 với vai trò văn bản hướng dẫn thi hành đối với Luật Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân 2025 đã cụ thể hóa các quy định về đánh giá tác động xử lý dữ liệu, chuyển dữ liệu xuyên biên giới; cơ chế thực hiện quyền của chủ thể dữ liệu, thỏa thuận chuyển giao dữ liệu, xử lý dữ liệu của các trường hợp đặc thù trong y tế, ngân hàng, dữ liệu lớn, vũ trụ ảo, chuỗi khối (block chain) hay hệ thống trí tuệ nhân tạo, v.v… Khung pháp lý mới của Việt Nam được xây dựng có nhiều điểm tương đồng với Quy định bảo vệ dữ liệu chung của Liên minh châu Âu (GDPR), một tín hiệu cho thấy xu hướng hội nhập các chuẩn mực quốc tế về quyền riêng tư, nhưng cũng đưa ra các quan điểm đặc thù để bảo vệ an ninh dữ liệu quốc gia, cân bằng và hài hòa giữa quyền lợi của chủ thể dữ liệu và các tổ chức, cá nhân khác. 

3. Ý nghĩa đối với doanh nghiệp

Đối với doanh nghiệp, sự ra đời của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 không đơn thuần là một yêu cầu tuân thủ mang tính hình thức. Đây là một thay đổi mang tính cấu trúc trong cách vận hành: từ quy trình thu thập thông tin khách hàng, chính sách nhân sự, hợp đồng với nhà cung cấp, quan hệ và tiêu chuẩn đối với các bên xử lý dữ liệu cho đến cách xử lý sự cố an ninh dữ liệu — tất cả đều cần được rà soát lại dưới lăng kính pháp lý mới.

Doanh nghiệp không tuân thủ có thể đối mặt với chế tài xử phạt, rủi ro về uy tín thương hiệu, và nguy cơ tranh chấp hoặc khiếu nại từ chính khách hàng, người lao động của mình. Ngược lại, doanh nghiệp chủ động xây dựng năng lực quản trị dữ liệu bài bản sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt — đặc biệt khi làm việc với đối tác quốc tế, nhà đầu tư nước ngoài hoặc trong các ngành đòi hỏi mức độ tin cậy cao như tài chính, công nghệ, y tế và thương mại điện tử.

Trong bối cảnh nhiều đạo luật liên quan đến dữ liệu và công nghệ (Luật Trí tuệ nhân tạo, Luật Chuyển đổi số, Luật An ninh mạng) cùng có hiệu lực trong giai đoạn này, việc có một bức tranh pháp lý tổng thể, rõ ràng là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp xây dựng chiến lược tuân thủ đúng hướng, thay vì xử lý rời rạc từng vấn đề khi phát sinh.

SenLaw đồng hành cùng doanh nghiệp trong hành trình tuân thủ pháp luật bảo vệ dữ liệu cá nhân — từ từ rà soát hiện trạng, xây dựng chính sách nội bộ, đến tư vấn xử lý các tình huống phát sinh trong thực tiễn.

📩 Liên hệ và trao đổi với SENLAW tại: Phòng P.108, Tòa nhà Master Building, số 41–43 Trần Cao Vân, Phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh
✉️ luatsu@senlaw.vn | 🌐 senlaw.vn | ☎️ 028 7307 3579

Theo dõi chúng tôi tại: LinkedIn SENLAW |  Facebook SENLAW