Trao đổi cùng 

LS. Đặng Diệu Phương
Luật sư Thành viên | SENLAW

Thực hiện: Ban Biên tập SENLAW

"Sau nhiều năm hành nghề, tôi nhận ra rằng giá trị của luật sư không chỉ được thể hiện khi xử lý một vấn đề pháp lý đã phát sinh, mà còn ở việc giúp doanh nghiệp nhận diện, đánh giá và quản trị rủi ro ngay từ khi đưa ra quyết định."

Trong nhiều năm làm việc ở cả vai trò Luật sư và Giám đốc Pháp lý doanh nghiệp, LS. Đặng Diệu Phương đã có cơ hội đồng hành cùng doanh nghiệp ở nhiều giai đoạn phát triển khác nhau. Từ những trải nghiệm thực tiễn đó, trong cuộc trao đổi dưới đây, chị chia sẻ góc nhìn về vai trò của pháp lý trong quản trị doanh nghiệp và lý do vì sao, theo chị, giá trị của luật sư không chỉ nằm ở việc giải quyết tranh chấp mà còn ở việc giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro ngay từ quá trình ra quyết định.

Nhiều doanh nghiệp chỉ tìm đến luật sư khi tranh chấp đã xảy ra. Theo chị, điều này có phổ biến không?

LS. Đặng Diệu Phương:

Trong quá trình hành nghề của mình, tôi có cơ hội đồng hành cùng doanh nghiệp ở nhiều thời điểm rất khác nhau. Có doanh nghiệp tìm đến khi chuẩn bị đầu tư, ký kết một hợp đồng quan trọng, triển khai dự án mới hoặc tái cấu trúc hoạt động. Nhưng cũng có không ít doanh nghiệp chỉ liên hệ khi tranh chấp đã phát sinh, đối tác không thực hiện cam kết, dòng tiền bị ảnh hưởng hoặc những mâu thuẫn nội bộ đã trở nên khó kiểm soát.

Điều tôi thường thấy là khi luật sư được mời tham gia thì nhiều quyết định quan trọng đã được đưa ra và gần như không còn khả năng thay đổi. Hợp đồng đã được ký kết, quyền và nghĩa vụ đã phát sinh, giao dịch đã hoàn tất, thậm chí nhiều tài liệu hoặc chứng cứ quan trọng cũng không còn được lưu giữ đầy đủ.

Ở thời điểm đó, luật sư vẫn có thể giúp doanh nghiệp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Tuy nhiên, đáng tiếc là điều cần xử lý khi ấy thường không còn là một điều khoản trong hợp đồng, mà là hậu quả của những quyết định đã được đưa ra trước đó. Sau mỗi vụ việc, tôi luôn tự hỏi: nếu luật sư được tham gia sớm hơn, liệu doanh nghiệp có thể tránh được một phần những chi phí, thời gian và rủi ro đã phải gánh chịu hay không?

Theo chị, phần lớn tranh chấp bắt đầu từ đâu?

LS. Đặng Diệu Phương:

Nhiều người cho rằng tranh chấp thường bắt nguồn từ những quy định pháp luật phức tạp. Trải nghiệm của tôi lại khác.

Phần lớn tranh chấp xuất phát từ những quyết định rất quen thuộc trong hoạt động kinh doanh hằng ngày: một hợp đồng chưa được rà soát đầy đủ, một giao dịch được phê duyệt nhưng thẩm quyền chưa rõ ràng, một nghĩa vụ quan trọng không có người theo dõi hoặc một quy trình được vận hành chủ yếu dựa trên kinh nghiệm của từng cá nhân.

Ở thời điểm những quyết định đó được đưa ra, doanh nghiệp vẫn hoạt động bình thường, thậm chí nhiều quyết định còn mang lại kết quả tích cực trong ngắn hạn. Chỉ đến khi thị trường thay đổi, đối tác không còn thực hiện đúng cam kết hoặc nhân sự chủ chốt rời đi, những khoảng trống trong quản trị mới dần bộc lộ.

Theo tôi, tranh chấp rất hiếm khi xuất hiện một cách đột ngột. Phần lớn đều được hình thành từ những rủi ro chưa được nhận diện hoặc chưa được quản trị đúng thời điểm.

Có phải càng chú trọng pháp lý thì doanh nghiệp càng chậm và thiếu linh hoạt?

LS. Đặng Diệu Phương:

Đó là một quan niệm tôi gặp khá thường xuyên.

Theo kinh nghiệm của tôi, điều làm doanh nghiệp chậm lại không phải là pháp lý, mà là sự thiếu rõ ràng trong cơ chế quản trị, phân quyền và kiểm soát rủi ro.

Khi doanh nghiệp biết ai có thẩm quyền quyết định, vấn đề nào cần tham vấn, rủi ro nào có thể chấp nhận và rủi ro nào cần được kiểm soát thì việc ra quyết định sẽ nhanh hơn, chứ không chậm hơn.

Một hệ thống quản trị pháp lý tốt không tạo thêm thủ tục. Ngược lại, nó giúp doanh nghiệp giảm những lần phải sửa sai, hạn chế những quyết định thiếu thông tin và tránh phải quay lại xử lý cùng một vấn đề nhiều lần.

Nếu chỉ gửi bốn lời khuyên tới các nhà quản lý doanh nghiệp, chị sẽ chia sẻ điều gì?

LS. Đặng Diệu Phương:

Điều đầu tiên, đừng đợi đến khi phát sinh tranh chấp mới quan tâm đến pháp lý. Phòng ngừa luôn hiệu quả và ít tốn kém hơn xử lý hậu quả.

Thứ hai, hãy đưa yếu tố pháp lý vào quá trình ra quyết định. Một quyết định tốt không chỉ đạt được mục tiêu kinh doanh mà còn cần được đánh giá dưới góc độ rủi ro và khả năng thực thi.

Thứ ba, hãy xây dựng hệ thống quản trị phù hợp với quy mô và giai đoạn phát triển của doanh nghiệp. Không nhất thiết phải có một bộ máy pháp chế lớn, nhưng cần có những nguyên tắc rõ ràng về thẩm quyền, trách nhiệm và cơ chế kiểm soát đối với các quyết định quan trọng.

Và cuối cùng, hãy xem luật sư là người đồng hành trong quá trình phát triển doanh nghiệp, thay vì chỉ là người xử lý sự cố khi mọi việc đã xảy ra. Khi pháp lý được tham gia từ giai đoạn xây dựng chiến lược, thiết kế giao dịch và đưa ra quyết định, doanh nghiệp sẽ có nhiều cơ hội phòng ngừa rủi ro hơn là chỉ tìm cách khắc phục hậu quả.

Sau nhiều năm hành nghề, đâu là quan điểm chị luôn giữ vững?

LS. Đặng Diệu Phương:

Trong nghề luật, mỗi vụ tranh chấp được giải quyết thành công đều là một kết quả đáng trân trọng. Đó là thành quả của sự chuẩn bị, của chuyên môn và của sự đồng hành giữa luật sư với khách hàng. Tuy nhiên, điều tôi mong muốn hơn là được đồng hành cùng doanh nghiệp từ giai đoạn các quyết định còn đang được hình thành, khi rủi ro vẫn còn có thể được nhận diện và kiểm soát.

Tôi luôn tin rằng một doanh nghiệp phát triển bền vững không chỉ cần một chiến lược kinh doanh đúng, mà còn cần một hệ thống quản trị đủ vững để bảo vệ chiến lược đó. Trong hệ thống ấy, pháp lý không phải là rào cản của kinh doanh, mà là một công cụ giúp doanh nghiệp đưa ra những quyết định sáng suốt hơn, kiểm soát rủi ro tốt hơn và phát triển bền vững hơn.

Theo tôi, giá trị của luật sư không chỉ nằm ở việc giải quyết những vấn đề pháp lý đã phát sinh, mà còn ở khả năng giúp doanh nghiệp đưa ra những quyết định đúng ngay từ đầu.

—--

Về chuyên gia

LS. Đặng Diệu Phương là Luật sư Thành viên của SENLAW. Trước khi gia nhập SENLAW, bà có nhiều năm đảm nhiệm vai trò Giám đốc Pháp lý doanh nghiệp, trực tiếp tư vấn và đồng hành cùng Ban lãnh đạo trong hoạt động quản trị, đầu tư, hợp đồng, quản trị rủi ro và giải quyết tranh chấp.

Lĩnh vực hành nghề của bà tập trung vào Công nghệ (Thương mại điện tử, Công nghệ tài chính (Fintech), Trí tuệ nhân tạo (AI), Dữ liệu cá nhân), Doanh nghiệp & Quản trị, Mua bán và Sáp nhập doanh nghiệp (M&A), Công nghiệp Cơ khí, Công nghiệp Ô tô và Trọng tài thương mại.

Đọc thêm:

📖 Bài phân tích: Quản trị pháp lý doanh nghiệp là gì và vì sao doanh nghiệp cần quan tâm?

📰 SENLAW Legal Brief: SENLAW Legal Brief | Tuần 1 – Tháng 8/2026

___

📩 Liên hệ và trao đổi với SENLAW tại: Phòng P.108, Tòa nhà Master Building, số 41–43 Trần Cao Vân, Phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh
✉️ luatsu@senlaw.vn | 🌐 senlaw.vn | ☎️ 028 7307 3579

Theo dõi chúng tôi tại: LinkedIn SENLAW |  Facebook SENLAW