Góc nhìn

Người trực tiếp tham gia giao dịch thường biết mình đã làm gì, vấn đề phát sinh từ đâu và vì sao cho rằng đối tác phải chịu trách nhiệm. Nhưng khi vụ việc cần được đánh giá bởi luật sư, Hội đồng trọng tài hoặc Tòa án, điều có ý nghĩa không chỉ là những gì doanh nghiệp nhớ hoặc tin rằng đã xảy ra. Mỗi nhận định cần được đặt cạnh một sự kiện cụ thể và một nguồn thông tin có thể kiểm tra.

Xây dựng hồ sơ tranh chấp vì vậy không chỉ là tập hợp tài liệu. Đó là quá trình xác định những vấn đề cần làm rõ, tái hiện diễn biến vụ việc, đối chiếu từng sự kiện với nguồn tài liệu tương ứng và bảo toàn các dữ liệu có thể cần sử dụng.

Thương lượng, hòa giải, trọng tài và Tòa án không nên được lựa chọn chỉ dựa trên tiêu chí “nhanh” hay “mạnh”. Mỗi phương thức tạo ra mức độ kiểm soát, tổng chi phí, khả năng bảo mật, mức độ chung thẩm và khả năng thi hành khác nhau.

Vì vậy, lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp trước hết là một quyết định quản trị. Trong cuộc trao đổi tuần này, LS. Nguyễn Phương Liên chia sẻ cách doanh nghiệp xác định mục tiêu, nhận biết thời điểm cần thay đổi phương án và chuẩn bị thông tin để ban lãnh đạo đưa ra quyết định phù hợp.

Một phương án có ưu thế về pháp lý chưa chắc đã tạo ra kết quả tốt nhất cho hoạt động kinh doanh; ngược lại, một thỏa thuận linh hoạt cũng không có nhiều giá trị nếu thiếu cơ chế bảo đảm thực hiện.

Trước khi hành động, doanh nghiệp nên thực hiện một vòng kiểm tra ngắn nhưng có cấu trúc. Tám câu hỏi dưới đây giúp ban lãnh đạo nhìn đồng thời vào sự kiện, mục tiêu kinh doanh, căn cứ pháp lý, thẩm quyền và kế hoạch sau quyết định.

Trong Góc nhìn chuyên gia tuần này, LS. Phạm Xuân Sang chia sẻ cách doanh nghiệp giữ quyền chủ động khi hợp đồng đi chệch kế hoạch, từ kinh nghiệm trực tiếp quản trị pháp lý trong doanh nghiệp, hành nghề tranh tụng và tham gia giải quyết tranh chấp với tư cách trọng tài viên.

Một quyết định hiệu quả có thể là tiếp tục thực hiện với điều kiện chặt chẽ hơn, sửa đổi hợp đồng để cứu giao dịch, tạm ngừng để kiểm soát rủi ro hoặc kết thúc quan hệ khi không còn khả năng đạt mục tiêu. Quyết định đó chỉ thực sự bảo vệ doanh nghiệp khi có căn cứ, được phê duyệt đúng thẩm quyền, truyền đạt thống nhất và đi kèm kế hoạch xử lý hậu quả.

Checklist dưới đây giúp doanh nghiệp nhận diện các nội dung cần quản lý trong quá trình thực hiện hợp đồng thương mại. Tùy loại giao dịch, doanh nghiệp cần điều chỉnh checklist theo hợp đồng, pháp luật áp dụng và quy trình nội bộ của mình.